Çavdêriya Teleskopa Fezayê James Webb (JWST) hebûna çaleke reş a bi 50 milyon qatî ji Rojê girantir li navenda galaksiyekê raxist pêş çavan ku hîn ji dema destpêkê, dema pitikbûnê ya gerdûnê ye û li dora wê qet stêrkek nîne.
Ji Zanîngeha Cambridgeyê Boyuan Liu û tîma wî dema ku daneyên JWST lêkolîn kirin, nebûlayek nejirêzê ya beriya bi 13 milyar salî tespît kirin: Abell 2744-QSO1. Taybetmendiya herî balkêş a vê sîstemê ew e ku li navenda wê çaleke reş heye lê belê hema bibêje qet stêrkek di nav de nîne.
Li gorî çavdêriyan, giraniya çala reş a li navenda Abell 2744-QSO1 bi qasî 50 qatî ji giraniya Rojê girantir e. Di gerdûna heyî de çalên reş ên bi vê mezinahiyê li navenda galaksiyên mezin e û li derdora wan jî bi milyaran stêrk hene. Lê belê ev tablo berevajî bûye: Çala Reş heye lê belê galaksî hema bibêje qet nîne.
Lêkolîner dibêjin nebûlaya navborî ji aliyê naverokê ve gelekî lawaz e, derdora wê bi giranî ji hîdrojen û helyûmê pêk tê. Yanî elementên giran ên ku divê stêrkan hilberîne hîn nîne. Ev yek jî nîşan dide ku çala reş dibe ku beriya stêrkan hebin.
