Pêşangeha ku îsal bi şîara ‘’Pirtûk mifteya şaristaniyê ye’’ di 20’ê Cotmehê de li Parka Azadiyê dest pê kir, li gel edebiyata Kurdî weşangeriya xwe ya pirzimanî û nûnertiya jinan derdikeve pêş.
51 WEŞANXANE Û 140 HEZAR PIRTÛK
Pêşangeha ku wê heya 26’ê Cotmehê dewam bike; 51 weşnaxane, kovar, komele û pirtûkxaneyên ji çar perçeyên Kurdistanê (Bakur, Başûr, Rojhilat, Rojava), yên ji bajarên Sûriyeyê ên weke Şam, Dera, Laziqiye û Helebê û yên ji Tirkiye, Iraq, Lubnan û Belçîkayê anîn ba hev.
Di pêşangeha berfireh de nêzîkî 140 hezar pirtûkên bi zimanên Kurdî, Erebî, Fransî, Rûsî, Suryanî, Ermenkî, Tirkî û Îngilîzî ji xwîneran re hatin pêşkêşkirin. Lê belê ji ber astengiyên Hikûmeta Veguhêz a Şamê ji gelek weşanxane û pirtûkan re destûr nehate dayîn ku derbasî pêşangehê bibin.
Pirtûkên îsal ji sedî 43 yên Kurdî ne, ji sedî 4 yên zarokan û ji sedî 40 jî ji berhemên jinan pêk tên. Ev zêdebûna di rêjeya hilberîn û beşdarbûna jinan de, weke balkêştirîn aliyê pêşangehê derdikeve pêş.
JI AKAMEDIYA JINEOLOJIYÊ RE ELEQEYEKE MEZIN
Yek ji beşa pêşangehê ya ku herî zêde seredana wê tê kirin,standa Akademiya Jineolojiyê ye. Akademî îsal bi 11 pirtûkên nû beşdarî pêşangehê bû. Di nava berhemên ku bi zimanên Kurdî, Erebî û Tirkî de pirtûka bi navê ‘’Belgeyên 2’yemîn Konferansa Jinelojiyê ya Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê’’ jî cihê xwe girt.
Berdevka Akademiya Jineolojiyê ya Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê Zehrîban Hisên diyar kir ku ew îsal li gel belgeyên konferansê yên bi sê zimanan hatine weşandin, bi 11 berhemên nû beşdarî pêşangehê bûne û got: ‘’Sala borî em bi 10 pirtûkên nû beşdar bûbûn. Îsal jî em bi naverokeke berfirehtir li pêşberî xwîneran in.’’
Zehrîban Hisên anî ziman ku xuyanîtiya jinan ya zêde dibe yek ji destkeftiyên herî girîng ên Şoreşa Rojava ye.
Di standa Akademiyê de berhema Şervîn Nûdem a bi navê “Bingeha Dîrokî û Siberoja Jinan”, berhema Zozan Sîma ya bi navê ‘’Notên Dersên Jineolojiyê’’, ya Şehîd Atakan Mahîr a bi navê ‘’Nirxandina Jineolojî û Nasnameya Zilaman’’, ‘’Destpêka Jineolojiyê’’ û dîwanên Nagîhan Akarsel a ku di 4’ê Cotmeha 2022’yan de li Başûrê Kurdistanê di encama êrîşa dewleta Tirk de şehîd bûyî yên bi navê ‘’Bêhna Xweliyê’’ û ‘’Nîsan’’ cih digirin.
HÊZA NIVÎSKARÊN JIN Û ŞEWQA ŞOREŞA ROJAVA
Zehrîban Hisên diyar kir ku îsal rêjeya jinan a di pêşangehê de gihîştiye ji sedî 40’î û ev yek anîn ziman: ‘’Di Şoreşa Rojava de bihêzbûna nivîskarên jin û nêrîna jinan, yek ji geşedaneke herî girîng e. Bi taybetî jî pirtûkên Destpêka Jineolojiyê, Bingeha Dîrokî û Siberoja Jinan û nirxandinên Şehîd Atakan Mahîr eleqeyeke mezin dibînin. Van pirtûkan bes ne jin, zilam, ciwan û xwendekar jî gelekî dixwînin.’’
Zehrîban Hisên di dewama axaftina xwe de got: ‘’Divê yekem rawestgeha kesên ku dixwazin Jineolojiya zanista jinan a ku di bingeha jiyana wekhev a azad, nêrîna neteweya demokratîk û Şoreşa Rojava de cih digire, nas bike standa Jineolojiyê be’’ û ev bang kir: ‘’Divê hemû kes bixwîne lê belê divê em jin zêdetir bixwînin.’’
PROJEYA NÎVCOMAYÎ BI SAYA JINEOLOJIYÊ PÊŞ KET
Hate destnîşankirin ku nameya Rêber Apo a gotinên ‘’Projeya min a nîvcomayî bi saya Jineolojiyê pêş ket’’ têde cih digirt a di 30’ê Gulanê de ji Akademiya Jineolojiyê re şandî jî di pêşangehê de gelekî bal kişandiye.
Zehrîban Hisên diyar kir ku di demên dawîn de eleqeya ji Jineolojiyê re gelekî zêde bûye û got: ‘’Gotina Simone de Beauvoir a ‘Jin ji dayîk nabe, jin bi xwe dibe’ û fikra Virginia Wolf a ‘odeyeke aîdî jinan’ di nameya Rêber Apo ya dawîn de hatibûn bibîranîn. Ev her du kes ji aliyê fêmkirina şewqa nûjenbûna pêşketina Jineolojiyê ve girîng in.’’
‘JI BO FÊMKIRINA XETA AZADIYA JINAN XWENDIN ŞERT E’
Zehrîban Hisên di dawiya axaftina xwe de ev peyam da: ‘’Ji bo fêmkirina bi awayekî berfirehtir a xeta têkoşîna azadiya jinan, xwendina Jineolojî, femînîzm û berhemên nivîskarên jin ên serbixwe gelekî girîng in.’’
MÎRATEYA HEREKOL ZINDÎ YE
Pêşangeh, cara ewil di sala 2017’an de ji bo bîranîna Hasan Çavûş (Herekol) hatibû lidarxistin. Herekol ê ku nêzîkî 15 salan li zîndanên dewleta Tirk hate rehîngirtin, gelek berhem nivîsandin û di 19’ê Tîrmeha 2016’an de li bajarê xwe Dêrikê jiyana xwe ji dest da.
Pêşangeha Pirtûkan a Şehîd Herekol a ji bo bîranîna wî tê lidarxistin, her sal hevgirtina çandî ya herêmê, hilberîna entellektuel a pirzimanî û mirateya ramana azadîxwaz xurttir dike.
ZEHRÎBAN HISÊN
