Ekîn ku sala 1988’an li navçeya Nisêbîn a Mêrdînê ji eşîra Torî li nava malbateke welatparêz ji dayik bû, di salên 1990’î de ji ber kuştinên kiryar nediyar ên bi destê JÎTEM’ê hatin kirin û koçberiya bi darê zorê, li gel malbata xwe ji cih û warê xwe bû. Ev sirgûn ji bo wê ne tenê guhertina cih bû, di heman demê de êrîşek li ser ziman û nasnameya wê bû. Bi vî rengî Ekîn hîn di zarokatiyê de girîngiya berxwedanê hîn bû û hêrsa xwe mezin kir.
Li gel her cûre hewldanên asîmîlasyonê jî zimanê xwe yê dayikê Kurdî parast, berxwedana çandî ji xwe re kir şêweyekî jiyanê. Ew ne tenê parêzvana ziman bû, bi têgihiştina têkoşîna hebûna gelê xwe da pey paşerojê. Êşa kuştinên kiryar nediyar, rewşa Rêber Apo yê li Îmraliyê tecrîdkirî û polîtîkayên asîmîlasyonê yên li metropolan kîn û hêrseke mezin pê re çêkir. Di sala 2011’an de piştî ku tevlî nava refên azadiyê bû, ev hestên xwe veguherand berxwedaneke bi biryar. Ekîn di karên siyasî û çandî de bi roleke pêşeng rabû, hem nasnameya xwe, hem jî têkoşîna xwe hîn xurt kir.
Sala 2018’an êrîşên dewleta Tirk ên li ser Efrînê giran bûn. Ekîn li pêşberî van êrîşan bêteredût berê xwe da qada şer. Piştî berxwedana ji 58 rojan li bajarokê Tirmişa yê navçeya Şiye li dijî dagirkeran têkoşîneke bêeman meşand û hate dorpêçkirin. Ekîn ku ti ji cûreyên teslîmiyetê qebûl nedikir, di 7’ê Adara 2018’an de di oxira azadî û rûmeta gelê xwe de çalakiya fedaî kir. Bombeyên xwe bi xwe ve teqand û bû nîşaneya berxwedanê.
Ekîn Mêrdîn Doza ne tenê şervanek bû, ew di heman demê de parêzvana herî xurt a wekhevî, rûmeta mirovahiyê û azadiyê bû. Jiyana wê nîşaneya hewldana bi biryar a gelekî ya ji bo azadiyê û têkoşîna parastina nasname û hebûnê ye. Li pey çalakiya mezin ronahiya berxwedana gelekî û mînaka şênber a dilxwaziya azadiyê ma.
Di 7’ê Adara 2018’an de Ekîn Mêrdîn Doza çandeke berxwedanê li pey xwe hişt ku nayê jibîrkirin. Navê wê di hişê gelan de veguherî sembolekê. Nifşên nû bi bîranîna têkoşîna wê, ber bi azadiyê ve gavên ji xwe bawer diavêjin. Bi bîranîna Ekîn Mêrdîn Doza re fedakarî û wêrekiya wê di têkoşîna azadiyê ya gelan de dibe çavkaniya sûdwergirtinê.
Bi vî rengî Ekîn Mêrdîn Doza ne tenê şervanek, her wiha weke lehengeke ku di oxira azadiya gelê xwe de canê xwe feda kir, derbasî nava rûpelên dîrokê bû. Di salvegera şehadeta wê de hesret û mineta ji bo wê, di dilê wê bi bîr tînin de weke agirekî geş dibe.
