Ji îmzekarên konferansa “Jin bi hev re li ser paşerojê diaxivin” a li Enqereyê hate lidarxistin femînîst a Misilman Zeynep Duygu Agbayir girîngiya konferansê, wateya aştiyê ji bo jinan û rola têkoşîna jinan ji ajansa me re nirxand.
Zeynep Duygu Agbayir got, “Ya rast li vê derê muradekî me heye” û got, “Ji nava mala xwe heta bi kolanê jin têkoşîneke polîtîk dimeşînin.”
Agbayir anî ziman ku divê aştî ne meseleyeke welê bê dîtin ku tenê ji aliyê derdorekê ve tê axaftin û diyar kir ku aştiya navxweyî ya civakî pêk nehatiye. Agbayir got, “Aştî di nava vê civakê de jî nîne. Em qala civakeke welê dikin ku aştiya xwe ya navxweyî nîne. Em qala pergaleke welê dikin ku serê sibehê zarokek radihêje tivingê û diçe dibistanê. Em qala cîhaneke welê dikin ku bikaranîna narkotîkê zêde bûye, zarok ji ber vê yekê li kolanan dikevin. Li gel vê yekê em li ser tundiya li jinê, yanî tundiya ku jin lê rast tên diaxivin. Tundiya mêr bi xwe gelek caran me dixe binê vê zextê. Yanî sîstem dema vê dike nabêje jin a misilman e, jin a sekuler e, filan jin e, bêvan jin e.
Sîstem ji ber ku we weke jinê lawaz dibîne vê dike. Û bi rastî jî em ew kom in ku dikarin bişikên. Aliyekî bi vî rengî jî heye. Em ne li aliyê serdest, lê li aliyê bindest jî bin em ew jin in ku têdikoşin.”
Zeynep Duygu Agbayir bi dewamî got, “”Em di nava sîstemeke welê de ne ku mirovên timî pesnê Îslamê didin ku zimanê aştiyê ye, Darusselam yanî têgîna warê aştiyê bi israr bi bîr dixîne, divê bipirsin bê çima di nava civakê de aştî nîne û divê bi berpirsyariyê rabin” û axaftina xwe bi vî rengî dewam kir, “Ez di demeke welê de me ku hîn nikarim bibêjim pêvajoya aştiyê. Li cihekî welê me ku dixwazim li ser vê biaxivim. Yek ji wan mirovan im ku baweriya xwe bi pêwîstiya pêkhatina aştiyê dibînim û divê jin bi rengekî azad li dora wê maseyê biaxivin.”
Zeynep Duygu Agbayir got, “Em ê nehêlin ku aştî weke çîrokek li dora gavan bê nîşandan” û destnîşan kir ku mesele ne tenê astengkirina mirina mirovan e, weke jinên ku li gorî baweriya xwe divê bi berprisyariya civakî rabin, pêwîste her kes paşerojeke aram a ku xwe dispêre welatîbûna wekhev ava bike.
Zeynep Duygu diyar kir ku bawerî vê berpirsyariyê ferz dike û got, “Yanî baweriya mirov jî fermana vê yekê dide. Ez dibêjim, ti tiştê ne mirovî di Îslamê de nabe. Baş e, wê demê em ê li ku bisekinin? Yanî em aştiyeke çawa dixwazin? Em ê li ser vê biaxivin. Li cihekî ku aliyek tê mexdûrkirin, tine tê hesibandin û wekhevî nîne, aştî nabe, demokrasî nabe, edalet nabe. Aştî divê tiştekî welê me ku em li cihê xwe, em li sekna xwe dipirsin.”
‘PÊWÎSTÎ PÊ NÎNE KU BIRYARÊN DMME’YÊ BIBIN CIHÊ NÎQAŞÊ’
Zeynep Duygu Agbayir rexne kir ku biryara ‘mafê hêviyê’ bi cih nayê anîn ku Dadgeha Mafên Mirovan a Ewropayê (DMME) têkildarî Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan da û got, “Îro Bahçelî gotina ‘rêberê damezrîner’ bi kar tîne. Eger min ev gotin gotibûya dibe ku zûdeyî hatibûm girtin. Em qala lîderê girseyekê, lîderê gelekî dikin ku demeke dirêj e girtî ye. Ez ji cihekî bi vî rengî li mijarê dinihêrim: Em bibêjin weke civaknasekê hûn Ocalan weke lîder nebînin. Lê belê dema ku mirov li ser mafên xwe yên qanûnî û meseleya wekheviyê binirxîne, di vê meseleyê de diviyabû li gel biryarên DMME’yê nehatibûya berdan? Pêwîstî bê nîne ku em vê mijarê bikin mijara nîqaşê. Ji aliyê hiqûqî ve divê bê berdan an na? Divê bê berdan.”
Di dewama axaftina xwe de Zeynep Duygu Agbayir anî ziman ku li dijî têgihiştina ku jinê bi amûrên ol an jî îdeolojîk ên cuda li malê asê dike wê têkoşîna xwe dewam bikin û got, “Em van qadan tine dikin û têdikoşin. Em sîstemeke hiqûqê dixwazin ku tundî lê hatiye rawestandin.”
