Hevserokê PYD’ê Xerîb Hiso bi boneya 8’emîn salvegera şehadeta Endamê Konseya Rêveber û Koordînasyona Êzidiyan a KCK’ê Mam Zekî Şengalî (Îsmaîl Ozden) ku di 15’ê Tebaxa 2018’an de di êrîşa hewayî ya dewleta Tirk a li ser Şengalê de şehîd bûbû, ji ANF’ê axivî.
Xerîb Hiso di destpêkê axaftinê xwe de hemû şehîdên şoreşê û Mam Zekî Şengalî bibîr anî wiha dest bi axaftina xwe kir: “Di destpêkê de di şexsê Mam Zekî Şengalî de hemû şehîdên azadiya Kurdistanê, şehîdên pêşengên Êzîdxanê bibîr tînim. 8 sal derbas dibe lê ruhê ku şehîd Mam Zekî afirandiye derfata ku daye civaka Êzidî morala ku ji bo civaka Êzidî mezintir kiriye heta niha civaka me Êzîdî li ser dimeşe. Çima Mam Zekî hate hedefgirtin? Çima şahadeta Mam Zekî di rojekê da ku Komkujiya Koço tê biranîn. 15’ê Tebaxê roja ku çeteyên DAÎŞ derbasî Şengalê dibin dora gundê Koço dorpêç kiribûn û komkujî pêk anîbûn. Taybet di wê rojê de şehîd Mam Zekî hedef e. Civaka me Êzidî her pişt oldaran meşiya li pişt rûspiyên xwe meşiyan şêx, pîr, mûrid, tekîliya wan bi ruhî bi hevra heye. Bi wê civak hatiye parastin. Gelek nivîskar, rewşenbîrên Êzidî jî hene. Lêkolînvan in, dîroknas in, civakek ji aliyê fikir de, ji aliyê aqil de wê her hebin. Di civakan da ji aliyê ciwan, jin her kesî de pêşketin çêdibin. Di pêşketinên wisa de mirovên şoreşger û çalak dîroka me de derketine pêş de lê herdem hatine hedef girtin. Mîrza destanî, Mam Zekî van kesayetên navdar bi plan hatine şehîdxistin.
Hiso naskirina şehîd Mam Zekî wiha anî ziman: “Min Mam Zekî 2 sal beriya komkujiyê nas kir. Di sala 2012’an de me li Silêmaniyê hevdu dît. Ez gelek kêfxweş bûm, Min gelek meraq dikir ku Mam Zekî nas bikim û bibînim. Di çarçoveya xeta Rêber Apo de rastiya civakê, rastiya mirov derdikete pêş. Di wê hevdîtinê de em gelek kêfxweş bûn. Piştredanûstandinên me çêbû, gelek caran çûyûna me Şengalê jî çêdibû, li wir jî me hevdu didît. Carekê em çûn Şengalê hemû hevalên PADÊ li wê derê amade bûn torenekê çêkirin û pêşwaziyeke xweş kirin. Me xwest Cejna Çarşema Serê Nîsanê li Serdeştê pîroz bikin, lê asayîş û ewlekariya PDK û peşmergeyan rê nedan ku em biçin Serdeştê.”
‘ŞEV Û ROJ JI BO CIVAKA ÊZIDÎ DIXEBITÎ’
Hevserokê PYD’ê Xerîb Hiso di nava axaftinên xwe da qala misyon û rola civaka Êzidî ya bi pêşgentiya Mam Zekî kir û gotinên xwe bi awayî rêz kir: “Rola Mam Zekî di civaka Êzidî de gelek bi nirx e û dîrokî bû. Mam Zekî li Ewropayê tevgerê nas dike û bavê şehîdekî ye. Bavê Şehîd Sîpan e. Di malbatê de gelek têkoşer û şehîd hene. Li Ewropayê dema ku dikeve nava têkoşînê tê girtin. Girtin jî êşkence ye, dema tê berdan yekser berê xwe dide wargehên çiyayên azad. Çawa ku li Ewropayê civaka Êzidî bi rêxistin kir, li Başûrê Kurdistanê jî dest bi rêxistinkirina civaka Êzidî kir. Civaka me Êzidî baweriyeke pir mezin di heval Zekî de u hemu hevalên ku piştê fermanê da hatin ji bo rizgarkirina şengalê kar kirin, xebat dan meşandin, baweriyekê mezin tê da dîtin. Heskirina civaka Êzîdî ji hevalê Zekî re pir rêz heskirin digirtin. Loma jê re gotin Mam wek ap ji heskirinê. Dema dibejin Mam Zekî biçuk, mezin zarokên Êzîdxanê u civaka me Êzîdî jê hezdikir. Mam Zekî diçû her malekê, cem her şêx, rû spîyekî, mûrîdekî, civakê yek parçe dihesiband. Ji bo civaka Êzîdî şev u roj dixebîtî. Heval Zekî şoreşgerek bu, welatparêzek bû, rewşenbîrek bû, zanebû, xwedî fikir stratejik u gîrîng bu. Rola wî di nava civaka Êzîdî da gelek hebu. Ne tenê Êzidiyên Şengalê, Êzidiyên Kurdistanê û derveyî Kurdistanê dijîn herkesî Mam Zekî hêza wî, quweta wî manewiyata wî u fikra wî nas kiribû ûherkesî nas dikir. Piştî ku êrîş li ser Şengalê çêdibe, komkujî li ser Şengalê çêdibe yekem pêşeng heval Zekî bû, tevgera azadiya Kurdistan pê re dibe alîkar bi dehan sedan hêzên gerila, YJA Star, YPG, YPJ berê xwe dide Şengalê. Ji ber ku komkujiyekî pir xeternakbû. Zarok zilam, kuştin, jin revandin, Koço jî yek ji wan gundan e. Ên ku xwe ji înfaz kirinê rizgar kirin xwe digihînin Mam Zekî. Mam Zekî soz dide ku tola wan mirovên xwe tola şehîdên xwe komkujî em rabikin. Yekser dest pê hêz avakirinê dike. Hêza Êzîdxanê YBŞ u YJŞ’ê didin avakirin. Heval Zekî hevalên derdorê wî bi hev re dikevin nav wî xebatê. Êzidî birêxstin kirin. Êzidî di xeta berxwedanê de xeta rizgarkirinê de çawa em karibin tola wan rabikin? Em çawa dikarin terora DAÎŞ’ê di nava Şengalê derbixînin tevdigeriya. Şengal ji bo civaka Êzidî cihê herî pîroz e. Ji bo gelê me Kurd çiyayê Şengalê cihê berxwedanî û pîroz e. Herêmeke ku Êzidî di nav de dîrok parastiye, nirxekî dîrokî, çandekî dîrokî veşartî ye û parastiye. Heval Zekî her qala wan çanda dikir. Heke ev mudahele nehata kirin, ev dîrok dihat hilandin û şewitandin û wê winda bibûya. Ji ber wê jî Mam Zekî kesayetekî dihata naskirin, pir malbat navê zarokên xwe kirine Zekî, niha li Şengalê, gelek zarok henin navên wan Zekî ye.”
‘ZEMÎNA RÊXISTINKIRINÊ AVA KIR’
Xerîb Hiso di axaftinê xwe de da balê kişand zemîna rêxistin kirina civaka êzîdî da rola Mam Zekî kir u gotinên xwe domand: “Mam Zekî pêşeng afirand û çêkir. Pêşengên civaka Êzidî avakir û bû zemînê rêxistina jina Êzidî ku wê çawa têkoşîn bikin, çawa jina Êzidî li ber xwe bide, xwe rêxistin bike, çawa ku karibe hêza xwe parastinê ava bike. Di nava ciwan u xortan YBŞ hat avakirin. Di nava wan de pêşengên Zerdeşt Şengalî, Merwan Bedel, Saîd Hesen derketin holê. Li ser xeta Mam Zekî û tercube ya wî pêşengtî hate kirin. Hîn jî bandora pêşengtiya Mam Zekî li Şengalê heye. Bandora Mam Zekî rûspiyên Êzidî, Babê Şêx, Mîr Tahsîn û bavê Çawiş hebûn. Ez bi xwe jî rast hatim ku herkes Mam Zekî nas dike û hez dike. Bi Mam Zekî Şoreş nas kiriye, Kurdistan naskiriye, îrade civaka Êzidî naskiriye, bi Mam Zekî civaka Êzîdî tevgara Azadî û Rêber Apo naskiriye û hêviyek daye avakirin. Mam Zekî ji bo civaka Êzidî hêzekî dîrokî bû. Pêşengtiya civaka Êzidî hîn didome û neqadiya ye. Lê dijmin xwest ku wê civakê bê îrade bihêle.”
Xerîb Hiso di axaftinên xwe qala şahadeta Mam Zekî kir û axaftina xwe wiha bi dawî kir: “Dema bîranîna merasîma salvegera 4’emîn komkujiya Koço/Şengalê tê lidarxistin. Di 15’a Tebaxa 2018’an de diçe beşdar dibe. Gelek kes û nûner jî tevlê dibe. Herkes jî dizane li baregeha istîhbaratê ya dewleta Tirk li Beşîqa heye. Mam Zekî dibeje gerek ez jî di vê merasîmê de amade bim. Êşa civaka xwe parve bikin wê baş bibe. Xeyal u hêviya Mam Zekî ew bû ku xemgînî çawa vegerîne tarzê têkoşîn û tolhildanê. Jin u zarokên ku destê çeteyan de rizgarkirin hedef û hêviyên wî bûn. Dema vegera merasîma bîranînê gundê Koço ya Şengalê rastê sûîqesta tevgera havayî ya dewleta Tirk a dagirker tê. Mam Zekî û heval Mahîr Kader bi hev re dema digihêjin Gelî Şîlo balafir dîsa êrîş dike. Li wê derê şehîd dibin.
‘EM Ê XETA MAM ZEKÎ BIMEŞÎNIN’
Mam Zekî Şengalî jiyana xwe hemû ji bo civaka Kurd, gelê kurd civaka Êzidî, Elewî, Kakayî, nirxên Kurdistanê ne, dîroka civaka Kurdistanê ne ji bo wê dîrokê nirxê biparêze ji bo azadiya gelê Kurd bibihîne jiyana xwe di wî rêkê de da. Şehîd Mam Zekî û hemû şehîd xetek bûn, bûn xeta azadî serfirazî , serbilindî, xeta ku ket nav dîrokê de êdî nema tê jibîrkirin. Îro civaka Êzidî li dijî hikûmeta Iraqê têdikoşe û dibeje ez xwedî civake me û civakekî rêxistinkirî me. Xwe parastiye û pêşengên xwe şehîd jî daye. Ev jî encama ked û tekoşîna Mam Zekî u hevalên şehîd ên ku ji bo rizgarkirina Şengalê hatibûn gerîlayên azadiyê YJA Star, YPG u YPJ’ bûn ku xwe feda kirine. Têkoşîna ku îro tê kirin xet û paradigmaya Rêber Apo ye.
Dema min şahadeta Mam Zekî bihîst gelek pê êşiyam, xemgîn bûm. Ez bi hemû şehîdan xemgîn dibim. Lê pêwistiya civaka me Êzidî bi Mam Zekî hebû. Bandora Mam Zekî li ser civakê hebû. Em soz didin ku em ê xeta Mam Zekî bimeşînin, wî rihê avabikin û şûna wî dagirin. Belkî em nikaribin şûna wî dagrin. Mam Zekî cihê xwe avakiribû şopa xwe jî avakirin. Şop û cihê xwe bi şahadeta xwe ji me re hişt. Hewceye pêşengên Êzidî şop û cihê bidomînin. Ez soz didim ku ez ê şop û cihê Mam Zekî bidomînim. Ş. Zerdeşt Şengalî, Mervan Bedel, Seîd Hesen, Ş. Berxwedan pêşengên civaka Êzidî şop û cihê meşandin gihiştin wê mertebê, şehadetê. Dîsa sersaxî ji tevahî gelê xwe dixwazim.”
